Wat is ware liefde

Wat is ware liefde nu eigenlijk? En is haat het tegenovergestelde van liefde?

Het zijn vragen waar we allemaal wel eens mee worstelen. In plaats van op een eenvoudig antwoord te komen, lijken er meestal meer vragen te ontstaan:

  • Kunnen we van iemand houden die we haten? 
  • Wat is het verschil tussen liefde en hartstochtelijke verliefdheid?
  • Is het waar dat we degene die we liefhebben altijd kwetsen? Zo ja, waarom is dat dan?
liefde en passie

Als alles goed gaat in onze relaties stellen we ons zelden de vraag: wat ging er nu zo goed? Als we in een crisis verkeren zijn we nauwelijks in staat om eens rustig na te denken over de vraag wat er verkeerd is gegaan. 

Maar wacht even: is de vraag die we stellen over wat ware liefde nu echt is eigenlijk wel de vraag die we ons moeten stellen? Immers, wat is ons doel met deze vraag? Is het om onszelf te kunnen bewijzen dat wat we voelen gerechtvaardigd 'liefde' genoemd kan worden, of is er een hoger doel?

Want laten we eerlijk zijn: is het doel niet om te weten hoe wij de liefde die we voelen, de relatie die we hebben, in stand kunnen houden en zelfs op een hoger niveau te tillen?

In dit artikel en volgende artikelen zal ik ook aan de hand van wat is gebleken uit wetenschappelijk onderzoek je antwoord kunnen geven op al deze vragen. Maar laten we eerst eens ingaan op de vraag: wat het verschil is tussen hartstochtelijke liefde en vriendschappelijke liefde.

Kunnen beide soorten liefdes worden gekenmerkt als ware liefde? Misschien is het toch wel een vraag die je bezighoudt.

Het verschil tussen hartstochtelijke en vriendschappelijke liefde

Sinds omstreeks 1950 zijn academici begonnen de verschillende aspecten van de ongrijpbaarste gevoelens van liefde te onderzoeken. We kunnen stellen dat hartstochtelijke liefde een staat is van wilde emoties, een warnet van gevoelens: tederheid en seksualiteit, enthousiasme en pijn, vurig verlangen en verademing, altruïsme en jaloezie.

Vriendschappelijke liefde is daarentegen wat rustiger van aard. Het is een innige verbondenheid met iemand. Bijna iedereen van ons maakt een duidelijk verschil tussen onze gepassioneerde en onze vriendschappelijke gevoelens. Maar welke liefde is nu 'ware liefde'? Over deze vraag is men het lang niet met elkaar eens.

Recentelijk stelde ik de vraag aan verschillende van mijn cliënten hoe zij de hartstochtelijke liefde ervaren. Ik zal er een aantal ervan beschrijven. Zo vertelde Fiona mij:

"Als ik verliefd ben op iemand, denk ik aan één stuk door aan hem en kan ik elk gesprek in mijn gedachten zo draaien dat het met hem te maken heeft. Als ik hem zie dan springt mijn hart op hol, mijn wangen voelen warm en mijn gezicht straalt of is dromerig. s' avonds als ik naar bed ga, denk ik aan alle dingen die we die dag gezegd of gedaan hebben. Geen enkele andere man interesseert me dan nog. Ik ben altijd in een goed humeur, maar ik krijg zowat een hartaanval als hij 5 minuten te laat is om me op te halen"

Ik vroeg Fiona of ze dacht dat het in haar situatie ging om ware liefde en zo ja of ze het had ervaren als hartstochtelijk of vriendschappelijk. Ze antwoordde: "ja, voor mij is dat ware liefde. Het gevoel dat ik voel is immers echt en ja het is meer hartstochtelijke liefde dan vriendschappelijke liefde, ook al zie ik hem ook als mijn maatje"

wat is ware liefde

André vertelde me hoe hij trachtte zijn ex Stacey te haten, ook al hield hij vreselijk veel van haar.

"Ik zei steeds weer tegen mezelf hoe ik haar haatte, hoe vreemd ik haar vond. Als ze me aansprak terwijl ik in een groepje mensen stond, had ik kritiek op haar, deed ik of ik haar niet zag, of liep ik soms gewoon weg. Ik was afschuwelijk tegen haar...maar toch, misschien onbewust, kwam ik alles over haar te weten, maar dan ook werkelijk alles.

Ik bleef haar desondanks toch als mijn grootste vijand behandelen. Tot ze op een dag naar me toekwam toen ik alleen was en mij vroeg 'waarom haat je me?', waarop ik zei "omdat ik van je hou".

Toen konden we weer over onze problemen praten, legde ik uit dat haat en liefde dicht bij elkaar lagen, was het ijs gebroken en konden we weer naar elkaar toegroeien"

In de gesprekken die ik met nog anderen voerde werd het mij duidelijk dat hartstochtelijke liefde meer te maken heeft met een zeer sterke emotie die soms ook zeer heftige en pijnlijke gevoelens veroorzaken. Een gevoel dat zowel mooi als pijnlijk kan zijn, voor verwarring kunnen zorgen maar tegelijkertijd ook voor een heldere geest. Je herinnert je namelijk woord voor woord en tot in details wat de ander heeft gezegd.

Ook waren er cliënten die mij vertelde hoe zij hun relatie hadden ervaren als meer vriendschappelijk. Vaak kon ik dat al merken aan hun woordgebruik, hun rustige manier van spreken. Hier een voorbeeld hoe Cynthia haar verhaal deed:

"In mijn hart ben ik erg romantisch en mijn ideeën over de liefde stonden vast. Maar het liep toch anders dan ik me had voorgesteld. De aarde schokte niet onder mijn voeten zoals ik had gedacht. Ik voel me op mijn gemak bij deze man. Ik kan over alle onderwerpen met hem praten. Hij begrijpt me tenminste"

en Robin vertelde me:

"Als ik bij haar ben voel ik me veilig. Ik geloof dat ik me in eerste instantie tot haar uiterlijk voelde aangetrokken. Maar toen we een tijdje met elkaar hadden gedate, werd haar stabiliteit voor mij erg belangrijk. Ik ben namelijk een nogal vrije volgen en zij bracht me tot rust. Als ik iemand nodig heb, is zij er altijd"

Frank kwam met een mooie uitspraak waarbij hij aangaf dat hij ware liefde vooral heeft ervaren in relaties waarin hij als mens kon groeien:

"Liefde betekent dat je het beste voor iemand anders wilt. Je drukt je liefde vaak zo uit dat je de ander laat weten dat je in haar gelooft en dat je elkaar steunt bij wat je doet. Je helpt elkaar als mens te groeien. Voor jezelf wil je ook dat je de ander nodig hebt. Je steunt elkaar in zoverre dat je de ander laat weten dat je dezelfde angsten. doelstellingen, dromen en verwachtingen hebt. Je weet en verwacht dat je gekwetst zult worden"

Enkele mensen die me schreven, gingen de evolutie na van hun gevoelens van hartstochtelijke naar vriendschappelijke liefde:

"Toen ik verliefd werd, voelde ik me fantastisch. Mijn omgeving zei dat ik er nog nooit zo knap en gelukkig had uitgezien. Peter gaf me een nieuw soort zelfvertrouwen ook omdat ik me geliefd voelde. Dat maakte mijn leven opwindend en de moeite waard. Ik trouwde met hem en zijn nog steeds samen. We houden veel van elkaar, maar er is absoluut een verschil tussen de eerste passionele gevoelens van liefde en de gerijpte gevoelens van nu. Er zijn nog heel wat momenten van hartstocht, maar die zijn niet meer zo dringend meer. Je bent meer als vrienden die van elkaar houden"

Is haat het tegenovergestelde van liefde?

Misschien is het toch wel interessant eens wat te vertellen over wie er in de geschiedenis al moeite heeft gedaan om een definitie en verklaring te kunnen geven over wat ware liefde nu echt is, in hoeverre het te maken heeft met seksualiteit en of we kunnen stellen dat haat het tegenovergestelde is van liefde.

Er zijn heel wat filosofen, psychoanalytici, politici, regeringsleiders, en auteurs geweest die geprobeerd hebben de liefde te analyseren: Plato, Freud, Theodor Reik, Shakespeare, Napoleon, George Washington, Norman Mailer, Margaret Trudeau, en ja zelfs Charlie Brown 😉 

De lijst is overigens nog steeds niet compleet. Er zijn duizenden boeken geschreven over de liefde en wat ware liefde (hartstochtelijk of vriendschappelijk) nu eigenlijk is en een ieder heeft er zijn of haar theorie op losgelaten.

charlie brown

Love is that little girl with red hair

Daar waar Plato's theorie meer ging over het verlangen naar volledigheid en de zoektocht naar de verloren wederhelft, beschouwde Freud de liefde meer als een transformatieproces van de kinderlijke zelfzuchtige of narcistische liefde naar een combinatie van 2 gevoelsstromingen op volwassen leeftijd: tedere genegenheid en sensualiteit.

Het was in feite de psychoanalyticus en neo-Freudiaan, Theodor Reik, die het meeste over de liefde te zeggen had. Reik beweerde dat liefde en seksualiteit volledig verschillend van origine en aard zijn. Het doel van seksualiteit was volgens hem

'het doen verdwijnen van fysieke spanning. Het doel van het verlangen wat we liefde noemen is de verdwijning van psychische spanning. Seksualiteit wil bevrediging, liefde wil geluk. Seksualiteit kan vluchtig tegenover haar object staan. Liefde kan dat niet. Liefde is altijd een persoonlijke verhouding en zoekt naar vreugde en geluk'.

Reik geeft aan dat er meer achter liefde schuilt dan je denkt. Vijandschap en afgunst liggen onder het oppervlak op de loer en maken evenveel deel uit van liefde als genegenheid en tederheid. Liefde is volgens hem zeker niet altruïstisch. "In diepgevoelde liefde is het inderdaad zalig om te geven als om te ontvangen, maar zulke liefde is niet onzelfzuchtig. We geven aan onszelf als we aan de ander geven"

Volgens Reik koestert ieder van ons een onmogelijk verheven ego-ideaal. We willen er graag knap uitzien, jong, sterk en intelligent zijn. Af en toe worden we onaangenaam getroffen door onze tekortkomingen. We ervaren een vage ontevredenheid met onszelf en een gevoel van afkeer dat we niet kunnen kwijtraken. Als iemand zo'n walging van zichzelf heeft, staan er 3 alternatieven voor hem open:

  1. Hij kan zijn eisen bijstellen, echter zijn trots verspert hem de weg
  2. Hij gaat van iemand houden
  3. Hij gaat zichzelf ervan overtuigen dat hij zijn ideaalbeeld haat

Volgens Reik hebben liefde en haat veel gemeen. 'Liefde is niet het tegengestelde van haat, dat is onverschilligheid'

Wat is hartstochtelijke liefde?

Lange tijd hebben theoretici verbitterde meningsverschillen gehad over wat hartstochtelijke liefde nu werkelijk is: is het een intens aangename of intens pijnlijke ervaring?

In 1964 stelde de Amerikaanse psycholoog Stanley Schachter dat lichaam en geest wanneer zij synchroon functioneren zorgen voor een werkelijk spontane emotionele ervaring, dat zowel intens aangenaam als intens pijnlijk kan zijn.

In ons onbewuste brein leeft eigenlijk wat we behoren te voelen in een gegeven situatie. Dit is van enorme invloed op wat we werkelijk in die situatie voelen. Als kind worden we beïnvloedt door onze cultuur, familie en onze eigen ervaringen. Die leren ons wat 'passend' is om te voelen.

We weten dat we enthousiast moeten zijn als er onverwachts iets goeds gebeurt en in de put als alles misgaat. We hebben het recht boos te worden als we vernederd worden en we moeten dankbaar zijn als iemand ons aardiger behandelt dan we verdienen. Onze overtuigingen over wat we dienen te voelen bepalen wat we inderdaad voelen.

passie

De maatschappij laat ons heel wat beelden over hartstochtelijke liefde zien en daardoor zijn we in staat passie op een groot aantal verschillende manieren te beleven. Daar waar voor de één hartstochtelijke liefde iets is als een aangename ervaring, is het voor de ander meer een verwarrende ervaring die gepaard gaat met onzekerheid en pijn.

Deze zeer verschillende denkbeelden over hartstocht beïnvloeden onze gevoelens ernstig en uiteindelijk ook de verbintenissen die we later aangaan.

Als we de 3 theorieën van Plato, Freud en Schachter en een aantal andere theoretici combineren kunnen we een aanvaardbare definitie geven van hartstochtelijke liefde:

Het is een staat van intense geabsorbeerdheid in iemand anders. Soms een verlangen naar een volledige vervulling en soms ook een staat van intense fysiologische geprikkeldheid gepaard gaande met pijn en onzekerheid.

Hoe we de liefde in stand kunnen houden

Het moge duidelijk zijn dat de beste manier om iemand van je te laten houden is: ervoor te zorgen dat het lonend voor die ander is om met jou samen te zijn. We weten ook dat de beste manier om iemand kwijt te raken is: het leven van die ander te vergallen door schaamte- en schuldgevoelens en pijn. Maar daarmee zijn we er nog niet.

We raken ook gesteld op mensen die we alleen maar associëren met prettige gebeurtenissen en we krijgen een hekel aan diegenen die we associëren met onprettige gebeurtenissen.

Vermoedelijk heb je dit zelf heel wat keren ervaren. Als je een avond heerlijk ontspannen voor de open haard hebt doorgebracht met een lekker wijntje en een zacht muziekje, zal een warm gevoel van genegenheid in je opkomen zodra je denkt aan degene die die avond toevallig bij je was.

Als je daarentegen de hele dag geen seconde hebt kunnen zitten, barstende koppijn hebt, de onafgewassen spullen torenhoog op het aanrecht staan en de hond in de rui is, kun je alleen maar ergernis voelen jegens degene die het ongeluk heeft onverwacht op de stoep te staan.

Psychologen hebben een aanzienlijke hoeveelheid bewijsmateriaal verzameld voor hun bewering dat we liefde - of schuld - allemaal via associaties ervaren. Wanneer wij iemand ontmoeten in een aangename en rustgevende omgeving zullen wij die persoon eerder sympathiek vinden dan wanneer die omgeving onaangenaam  of sfeerloos is.

vriendschap liefde hartstocht

Dus hierbij een tip: wanneer jij met je geliefde een bloeiende relatie wilt hebben, let je op deze 2 dingen:

  • beloon je partner op je eigen manier
  • zorg dat jullie samenzijn ook een goed en aangenaam samenzijn i

Misschien zou je het liefst je hele vakantie doorbrengen met het schilderen van je appartement, het vermaken van je gordijnen en het schoonmaken van je dakgoot. Of misschien wil je al je energie geven aan je werk, door elke avond en elk weekend te werken, en ben je bereid genoegen te nemen met een middelmatig seksueel leven omdat je 'te moe' bent voor iets anders.

Heeft het zin om je af te vragen of de liefde die jij voelt ware liefde is of puur vriendschappelijk? Wat wil je ermee bereiken? Je relatie redden of beter maken? 

Onthou dan 1 ding: tenzij je ervoor zorgt dat je er nu samen iets goeds van maakt, zou er wel eens helemaal geen gezamenlijke toekomst voor jullie kunnen zijn weggelegd.

Dat de beloningstheorie werkt staat vast. Dus ga hier sowieso mee aan de slag. Maar dat is pas de helft. Jij zal je partner ook met genoegens moeten associëren. Romantische etentjes, uitstapjes naar het theater, avonden samen thuis en vakanties blijven altijd belangrijk. 

Het is absoluut noodzakelijk dat je je partner niet gaat associëren met natte handdoeken die achteloos op de grond worden gegooid, met toegeblafte commando's, met huilen en ruzie maken of met schuldgevoelens ('je zegt nooit dat je van me houdt'). Wil je relatie standhouden dan is het van belang dat je die beiden blijft associëren met prettige dingen. En dat vereist inspanning en overdenking.

Je kunt ook nog mijn andere artikel lezen: de 6 pijlers als basis voor een goede relatie

Conclusie:

In mijn optiek kun je spreken van ware liefde als de intentie tot die inspanning en overdenking is. Maar eigenlijk zou de vraag of die liefde nu echt is, hartstochtelijk is of vriendschappelijk niet de vraag moeten zijn waarmee je je bezig moet houden. Het is al heel mooi dat je liefde voelt!

De vraag die naar mijn mening zou moeten luiden is meer:  "Wat wil je doen met de liefde die je voelt? Wat is precies je doel?" Ik hoor het graag!

Graag lees ik hieronder wat jij vindt van dit artikel. Aarzel dus niet om je mening te delen!

Meer hulp nodig? Schrijf je in op deze website voor de gratis 'ex terugwinnen training' of neem contact met me op via deze link 

Wat is ware liefde by
Klik hier om een reactie achter te laten 0 reacties